Rahmi M. Koç Müzesi

Hakkında

Sultan III. Ahmet (1703-1730) zamanında, 12. yüzyıldan kalma bir Bizans binasının temelleri üzerine kurulmuş olan bu eski Osmanlı Lengerhanesi, şu anda ikinci sınıf tarihi eser kapsamındadır (“Lenger” “‘çıpa ve zincir”, “hane” ise “ev” anlamındadır). Bina, Sultan III. Selim (1789-1807) zamanında Maliye Bakanlığı’nın kontrolüne verilmeden önce restore edilmiş ve Cumhuriyet’in kurulmasından sonra Cibali Tütün Fabrikası’na devredilmiştir. Lengerhane binasının çatısı, 1984 yılında çıkan bir yangında ciddi hasar görmüş ve bina terk edilmiştir.

1991 yılında Rahmi M. Koç Müzecilik ve Kültür Vakfı tarafından satın alınan bina, iki yılı aşkın süren yenileme çalışmalarından sonra 13 Aralık 1994 tarihinde ziyarete açılmıştır. Fransız Restoranı Suzy’s Cafe du Levant, Lengerhane binasının yanında bulunmaktadır. Lengerhane binasında sergilenen koleksiyonumuz üç kata yayılmış durumdadır.

Zemin Kat. Buhar makineleri ve raylı ulaşım modelleri, sıcak hava motorları ve içten yanmalı motorlar, zaman ölçüm aletleri, gerçek boyda buharlı gemi makinesi. 

Birinci Kat. Bilimsel aletler ve iletişim aletleri koleksiyonu. 

Bodrum. Havacılık ve denizcilik koleksiyonları, kaliteli mekanik oyuncaklar, kaptan köşkü replikası, film ve baskı koleksiyonları.

Rahmi M. Koç Müzesi’nin yerleşim planına bakıldığında, Müzenin üç ana mekândan oluştuğu görülür. Bunlardan, geçmişte de bir sanayi mekânı olarak kullanılmış olan Lengerhane binası, Hasköy Caddesi’nin üzerinde yer alır. Caddeyle deniz arasında kalan kısımdaysa dış mekân ve yine geçmişte bir endüstriyel mekân olarak kullanılmış olan eski Hasköy Tersanesi bulunur. Müzede yer alan denizcilik konulu objeler için bulunmaz bir sergi mekânı olan Tersane, 1861’de Şirket-i Hayriye tarafından inşa edilmiştir.

Şirket-i Hayriye 1851’de İstanbul ile Boğaziçi iskeleleri arasında buharlı gemilerle yolcu taşımak için kuruldu. Osmanlı İmparatorluğu’nda kurulan ilk anonim şirket olan Şirket-i Hayriye’nin gemileri uzun yıllar bu tersanede bakım ve onarım gördü. Tersanede bakım ve onarımın yanı sıra gemi inşası da gerçekleştirildi. 1872’de İngiltere’de inşa edilen Şirket-i Hayriye’nin küçük vapurlarından Meymenet, Nüshet, Refet ve Amed demonte halde getirildikleri bu tersanede monte edildiler. Hasköy Tersanesi’nde inşa edilen ilk gemiler de yine Şirket-i Hayriye’ye aitti. 1937’de denize indirilen Kocataş ve 1938’de denize indirilen Sarıyer vapurları bu tersanede inşa edilen ilk gemilerdir. Şirket-i Hayriye’nin 1945’te devletleştirilmesinden sonra İstanbul Şehir Hatları İşletmesi’ne ait vapurların bakım ve onarımları uzun yıllar bu tersanede yapıldı. Tersanede şehir hatları vapurlarının bakım ve onarımlarının yanı sıra bazı şehir hatları vapurları da inşa edildi. 1996’da Rahmi M. Koç Müzecilik ve Kültür Vakfı tarafından satın alındıktan sonra esaslı bir restorasyondan geçen tersane, müzeye dönüştürülmüştür.

Hasköy Tersane kompleksi, üç kanadı ve dış mekânı ile geniş bir koleksiyon yelpazesine ev sahipliği yapmaktadır. Bu yelpazede sualtı yaşamı, “ne-nasıl-çalışır”, renkli matematik dünyası, tarım, bisiklet ve motosikletler, çocuk arabaları, engelli arabaları, at arabaları, otomobiller, ticari araçlar, buharlı, gazlı ve dizel motorlar, zeytinyağı fabrikası, marangozhane, buharlı gemi makineleri, kızak, yaşayan geçmiş, denizcilik, raylı ulaşım, gerçek boyutta gemiler, uçaklar, denizaltı, Atatürk Koleksiyonu ve Rahmi M. Koç Galerisi yer almaktadır.

Müzenin en etkileyici objelerinden bazıları açık alanda sergilenmektedir. Muhteşem gemiler, uçaklar ve lokomotifler, büyüklükleri ve diğer pek çok özellikleriyle görülmeye değerdir. 30 m’lik yüksekliğiyle Turgut Alp Yüzer Maçuna’sı bunlardan biridir.